Kulak Tıkanıklığı Nedir?
Kulak anatomik açıdan; dış, orta ve iç kulak olacak şekilde 3 bölüme ayrılır. Dış kulak, ses dalgalarının ilk geldiği bölgedir. Dış kulakta toplanan ses dalgaları işitme kanalına aktarılır. İşitme kanalı boyunca iletilen ses dalgaları, kulak zarı ismindeki yapıda titreşime çevrilir. Titreşimler, orta kulakta işlenerek işitme siniri ile beyne gönderilir. Ses dalgaları bütün bu süreçlerden geçerek beyne ulaştığı zaman duyma gerçekleşir. Kulak tıkanıklığı, kulağın anatomik yapılarındaki herhangi bir bölgede oluşan çeşitli sağlık sorunlarından dolayı dışarıdan gelen seslerin iç kulaktaki duyma organına iletilmesinde problem yaşanmasıdır. Bu sorun duymanın normalden az olmasına sebep olur. Birçok vakada tek kulakta oluşan tıkanma, bazı durumlarda her iki kulakta birden de oluşabilir. Kısmi işitme kaybı yaşayan hasta, bu kaybın derecesine oranla sesleri daha boğuk duyabilir yanı sıra çınlama da hissedebilir. Genellikle önemsenmeyen ve tedavisi ertelenen bir sağlık sorunudur.
Kulak Tıkanıklığı Neden Olur?
Kulağın tıkanması sonucu işitme kaybı yaşanması için dış kulak veya orta kulaktaki anatomik yapılarda organik ya da fonksiyonel problemlerin sık sık meydana gelmesi gerekir. Bunlar; kulak yolundaki kulak kiri tıkanması (buşon) ya da orta kulak iltihabı sebebiyle orta kulak boşluğunun sıvı ile dolmasına kadar farklı etkenler nedeniyle gerçekleşebilir. Kulak tıkanmasının nedenleri genel olarak şu şekilde sıralanabilir:
Kulak kepçesine bağlı sorunlar: Kulak kepçesinde oluşan anatomik deformasyonlar, tümörler ya da iltihaplanmalar neticesinde ödem oluşması, ses dalgalarının kulak yoluna iletilmesini engelleyebilir.
Kulak yoluna bağlı problemler: Kulak tikanmasi sorununda en yaygın neden buşon gelişimidir. Yanı sıra kulak yolunun farklı travmalar, kemik yapılar, enfeksiyonlar, yabancı cisimler ya da tümörlerden dolayı tıkanmasıdır.
Kulak zarı ile ilgili rahatsızlıklar: Kulak zarı delinmesi ya da bazı nedenlerle kalınlaşıp esnekliğini yitirmesi gibi hallerde kulak tıkanıklığı gelişebilir.
Orta kulak ile alakalı problemler: Orta kulak boşluğunun bazı mikroorganizmalardan dolayı iltihaplanmasına neden olan sorunlardır. Bunlar; gripte kulak tıkanıklığı semtomunun gelişmesi, östaki borusu tıkanıklığı, burun boşluğundaki problemler veya geniz akıntısı kulak tıkanıklığı sebeplerindendir.
Kulak Tıkanıklığı Belirtileri Nelerdir?
Kulak tıkanması belirtileri, tıkanıklığa sebep olan faktörlere bağlı olarak değişebilir. En sık görülen semptomlar, kulakta basınç, ağrı ve dolgunluk hissidir. Belirtiler tek bir kulakta olabileceği gibi, her iki kulakta da meydana gelebilir. Kulakta tıkanıklık belirtileri genel olarak şu şekilde sıralanabilir:
- İşitme azlığı
- Uğultu
- Kulak ağrısı
- Boğuk duyma
- Denge kaybı
- Kulakta ağırlık hissi
- Yüksek sesle konuşma ihtiyacı
- Baş dönmesi
- Kulak akıntısı
- Kulak çınlaması
Kulak Tıkanıklığı Tanısı Nasıl Konulur?
Kulak tıkanmasında yapılan muayenede çoğu hastaya doktor bazı temel soruları sorar. Bu aşamada tıbbi öykünün hekime eksiksiz anlatılması, tanı ve tedavinin doğru bir şekilde yapılması için oldukça önemlidir. Kulak tıkanıklığının yanı sıra baş dönmesi, ağrı, çınlama ve akıntı gibi problemlerin olması halinde, doktor hastadan bazı işitme testleri isteyebilir. Muayene ve işitme testlerinin sonrasında kulak tıkanıklığı teşhis edilebilir.
Kulak Tıkanıklığı Nasıl Geçer?
Kulak tıkanıklığı ciddi bir sorun halini almamışsa aşağıdaki yöntemlerle tedavi edilebilir. Ancak belirtilerin şiddeti ne derecede olursa olsun uzman bir doktora başvurmakta yarar vardır. Kulak tıkanıklığının önlenmesi için ŞU çözümler uyugulanabilir:
- Tuz ve su ile yapılan bir gargaranın ağızda bir süre çalkalanması, hem kulak ağrısının hafiflemesine hem de burun tıkanıklığına iyi gelebilir
- Tıkanıklığın sebebi eğer kulak kiri ise o bölgenin yumuşaması için zeytinyağı damlatılabilir. Bu sayede rahatlama sağlanabilir.
- Tıkalı kulak sorunu için çenenin bir sağa bir sola devamlı olarak hareket ettirilmesi kulaktaki basıncı azaltabilir.
- Nane, kaya tuzu ve su kaynattıktan sonra bir süre beklenir. Daha sonra su buharının bir süre solunması kulaklardaki basıncın ve kulak tıkanıklığının azalmasına yardımcı olabilir.
- Sakız çiğnerken yapılan çene hareketi, kulaktaki basıncın azalmasına etki edebilir.
- Kulağa kaçan sudan dolayı ağrı ve hassasiyet oluşabilir. Bu durumda banyodan sonra bir havlu yardımı ile kulakları temizlemek ve o tarafa doğru başı iyice eğerek kurulama yapmak, fazla suyu dışarı çıkartır.
Kulak Tıkanıklığı Nasıl Tedavi Edilir?
Kulak tıkanıklığı basit bir sebeple oluşabileceği gibi, önemli sağlık problemlerinden dolayı da meydana gelebilir. Kulak tıkanıklığı ile ağrı, akıntı, denge kaybı gibi belirtiler de görülüyorsa mutlaka bir doktora başvurulmalıdır. Kulak tıkanıklığı tedavisi için kullanılan yöntemler şu şekildedir:
- Antibiyotikler: Orta kulak iltihabı nedeniyle oluşan kulak tıkanıklığı, antibiyotik tedavisi gerektirebilir. İltihabın geçmesi sonucu kulak tıkanıklığı da ortadan kalkar.
- Antihistaminikler: Saman nezlesi gibi alerjik kulak tıkanmalarında antihistaminik ilaçlar reete edilebilir. Bu tedavi, şikayetlerde süratli bir rahatlama sağlayarak kulaktaki dolgunluk hissini geçirir.
- Dekonjestanlar: Sinüsün basıncı kulaklarda tıkanmalara sebep olabilir. Bunun için ağızdan alınabilen veya burun içine sıkılan dekonjestanlar kullanılabilir.
- Damlalar: Kulak kiri nedeniyle duyma kanalını tıkaması, duyma kalitesini düşüren sebeplerin başında gelir. Hidrojen peroksit gibi damlaların kullanılması, kuruyan kir salgısının kimyasal yapısını bozar. Bu sayede buşon hızlıca eriyerek kulaktan atılır. Bu tedaviye rağmen buşonun kulaktan çıkmadığı hallerde ise hekim aspiratörle vakumlama, suyla yıkama veya küret ile temizleme işlemlerine başvurabilir. Bunlardan hangisinin yapılacağına ise muayenede kulak burun boğaz uzmanı karar verir.
Medikal tedavinin yetersiz olduğu hallerde ise cerrahi operasyon düşünülür. Östaki borusunun manevralarla açılamadığı ve kulak zarı deformasyonu veya tümörden dolayı kulak tıkanıklığı vakalarında çoğunlukla cerrahi uygulanır.