Lohusa Ne Demek?
Hamilelik sürecinin ardından annede çeşitli duygu, beklenti, yaşam düzeni değişiklikleri meydana gelmektedir. Doğum sonraki ilk iki hafta bu değişimler daha fazla yaşanmaktadır ve lohusa sendromu olarak adlandırılır. Lohusa dönemi yaklaşık 40 gün / 6 hafta sürmektedir.
Lohusa sendromu, annelik hüznü olarak da adlandırılmaktadır. Hormonal değişikliklerin tetiklediği, uykusuzluk, beslenme sorunları gibi bazı durumların strese neden olmasıyla artan bir olgudur.
Lohusa sendromunun belirtileri; ağlama, eleştiri karşısında aşırı duyarlılık, yorgunluk, çökkünlük, isteksizlik, duygu durumundaki hızlı değişimler, uyku bozuklukları, kaygı, huzursuzluktur.
Lohusa Olan Kadın Nelere Dikkat Etmeli?
Annenin vücudunda meydana gelen değişimler, hormonal değişiklikler sonucunda hasta hassas, dayanıksız bir süreç yaşar. Bundan dolayı dikkat edilmesi gereken bazı durumlar mevcuttur. Bu durumlar;
- Enfeksiyon riski: Doğumdan sonra vücut daha zayıf durumdadır. Anormal kanamalar oluşması, yüksek ateş, karnın alt kısmında ağrı oluşması, baş ağrısı, kokulu akıntı enfeksiyon riski olduğunu göstermektedir. Bunun önlenebilmesi için kişi dış üreme organlarını temiz ve kuru tutmalıdır. Kan basıncının 140/90’ın üzerine çıkmamasına özen gösterilmeli, çıkması durumunda ise doktor kontrolü gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Lohusa akıntısının rengi açıldıktan sonra kanama olursa mutlaka tıbbi yardıma başvurulmalıdır. Doktor tarafından reçete edilmiş solüsyon yardımıyla, 1 hafta ya da 10 gün süreyle pansuman gerçekleştirilmelidir. Tuvaletten önce ve sonra elleri yıkamaya önem verilmelidir. Dikiş bölgesinde herhangi bir kızarıklık, şişlik, ısı artışı, akıntı olması durumunda acilen hastaneye gidilmesi önerilmektedir. Bacaklarda kramp, şişlik, kızarıklık görülürse doktor kontrolüne gidilmelidir.
- Ağrı: Şiddetli karın ağrısı veya nefes almakta güçlük yaşanırsa mutlaka doktor muayenesine gidilmelidir. Şiddetli baş ağrısı, bilinç bulanıklığı, bulanıklık görme, fenalık hissinde mutlaka doktora gidilmelidir. Meme bölgesinde şiddetli ağrı, kızarıklık, ısı artışı durumlarıyla birlikte üşüme, titreme, ateş, çarpıntı görülmesi durumunda acilen bir yardım kuruluşuna başvurulmalıdır. Yaklaşık 6 ay dikişleri zorlayacak hareketlerden uzak kalınmalıdır.
- Beslenme ve egzersiz: Doğum sonrasında vücudun kolayca eski haline dönebilmesi, sütün yeterli olabilmesi için beslenme ve egzersize dikkat edilmelidir. Bol su içilmeli ve sıvı tüketilmesine dikkat edilmelidir. Ana ve ara öğünler atlanmamalıdır. Protein açısından zengin gıdalar tüketilmeli, yağ ve karbonhidratlı gıdalar dengeli tüketilmelidir. Sebze ve meyve ağırlıklı beslenilmeli, gaz yapıcı besinlerden uzak durulmalıdır. Doğumdan 10 gün sonra hafif egzersizlere başlanmalı ve hafif egzersiz yaparak bağırsakların çalışması sağlanır.
Lohusalık Döneminde Perine Bakımı
Doğumdan sonra perine bölgesi bakımı bölgenin daha kolay iyileşmesi ve kesinin enfeksiyon kapmasını engellemek için yapılması gerekenleri kapsamaktadır. 1-3 hafta süren bakım sonrasında anne normal hayatına dönmektir. Lohusa döneminde perine bölgesindeki ağrı ve kanamayı azaltmak için belirli zamanlarda bölgeye buz tatbiki veya oturma banyoları önerilir.
Doktorun önerdiği ağrı kesiciler, sprey ilaçları kullanılabilir. Doğumdan sonra kabızlık ve hemoroidlerde zorlamayı engellemek için doktorun uygun gördüğü gaita yumuşatıcı müshil ilaçlar da kullanılabilinir.
Annenin doğumdan sonra kendi bakımını sağlaması önemlidir. Enfeksiyon oluşmaması için annenin günlük bakımına dikkat etmesi gerekmektedir. Bunun için aşağıdaki hususlara özen gösterilmelidir.
- Doktorun önerdiği hijyenik ped, temizlik malzemesi, ağrı kesici evde bulundurulmalıdır.
- Kanama miktarı, vajinal akıntı kontrol edilmelidir.
- Tuvalet sonrasında perine bölgesi temiz suyla veya antiseptikli solüsyonla temizlenmelidir. Temizlik önden arkaya doğru yapılmalıdır.
- Perine bölgesi mümkün olduğunda kuru tutulmalıdır.
- Tuvaletten kalkmadan sifon çekilmemelidir. Bu sayede sifondan tuvalete akan suyun perine bölgesine sıçraması önlenir.
- Ilık suyla günde 2 kez 10 dakikalık oturma banyosunu yapılabilir.
Lohusa Dönemi ve Beslenme
Bu dönemde anne su tüketmeye özen göstermelidir. Anne sütünü arttıran en temel öğe bol miktarda sıvı alınmasıdır. Günlük 2,5-3 litre su tüketilmeli ve şekersiz sıvı alınması önerilmektedir. Dengeli beslenmeye önem verilmelidir. Süt, süt ürünleri, sebze ve meyveler, tahıl grubu, yumurta/et türevli eşit tüketilmelidir.
Kalsiyum açısından zengin süt, yoğurt, peynir günlük düzenli tüketilmelidir.
Protein açısından zengin olduğundan dolayı haftada 3-4 adet yumurta, tüketilmelidir. Ek olarak et, balık, tavuk, kuru baklagil tüketilmeye önem verilmelidir.
Maydanoz, yeşil biber, portakal, mandalina, domates gibi C vitamini açısından zengin sebze ve meyveler tüketilmelidir.
Gaz yapan yiyeceklerden uzak durulmalıdır. Doğumdan yaklaşık 5-7 hafta kadar gaz yapıcı besinler tüketilmemeli veya dikkatli tüketilmelidir.
Lohusalıkta Cinsel Yaşam
Doğumdan yaklaşık 6 hafta sonra dokular kendisini toplar ve cinsel yaşam başlayabilir. Lohusalık döneminde cinsel ilişkiye girilmemesi önerilir. Hormonsal değişiklikle 40 gün ya da 6 hafta süreceğinden dolayı 6 hafta sonrasında doktor kontrolüyle gerçekleştirilebilir. Sezaryen doğumda ise vagen dokusu zarar görmediğinden dolayı lohusalık kanamasının hafifleştiği 3. haftadan sonra cinsel yaşam çiftin isteğine bağlı olarak başlayabilir.
Cinsel ilişkide sırasında kadının henüz hormonal değişikliklerin tamamlanmamış olmasından dolayı bazı ağrılar oluşturabilmektedir. Dikişli bölgenin iyileşmemesi, hassasiyet veya ağrı oluşmasına karşı dikkatli olunmalıdır.