Ülseratif Kolit Nedir?
İmflamatuvar bağırsak hastalığının bir çeşidi ülseratif kolittir. Kalın bağırsakları etkileyen, uzun süre devam eden ve ülsere neden olan bağırsak hastalığıdır. Hayat kalitesini düşürür ve kontrol altında tutulmalıdır.
Kolon ve rektum tutulumuyla alakalıdır. Ülseratif kolik tipleri, inflamasyonun bulunduğu bölge ve derecesine göre farklılık gösterir. Ülseratif proktit; rektum ile sınırlıdır. Proktosigmoidir; rektum ve rektuma bitişik kolunun bir bölümünün iltihaplanmasıdır. Sol taraflı kolit; rektumda başlar ve kalın bağırsağın sol kısmını kapsar. Pancolitis ya da evrensel kolit; tüm kolonun iltihaplanmasıdır.
Neden Olur ?
Nedeni tam olarak bilinmeyen bir durumdan dolayı kalın bağırsak duvarında yaraların oluşması ve kanamalar meydana gelmesidir. Kanama, elektrolit kaybı, yara oluşması ve ödem belirtilerinin neden olur ve bağırsak mukozasında oluşur.
Sağlıklı bireylerde bağırsak iç duvarındaki epitel hücre tabakası, bakterilerin ve inflamasyona neden olacak antijenlerin, hücreler arasındaki boşluğa geçmesini önlemektedir. Bağırsak hastalıklarında, bariyer fonksiyonlarıyla ilgili problemler meydana gelir. Hastalığın durumunda bağırsaktaki mikroorganizmalarda problemleri arttırır. Bu durum sonucunda bölgede savunma hücreleri toplanır ve insanlarla birlikte canlılığı sürdüren bakterilerinde etkisiyle iltihaplanma meydana gelir.
Ülseratif kolitte, inflamasyon kalın bağırsağın son kısımlarında başlar ve başlangıca doğru ilerler.
Ülseratif Kolit Belirtileri Nelerdir?
Hastalığın yoğunluğuna ve hastanın durumuna göre belirtiler değişiklik göstermektedir.
- İshal
- Karın ağrısı
- Karında şişlik
- Karında kramp meydana gelmesi
- Ateş
- Kilo kaybı ve iştahsızlık
- Sürekli dışkılama
- Halsizlik
- Kusma
- Karaciğer fonksiyonlarının bozulması
- Makattan kan gelmesi
- Mide bulantısı
- Cilt sorunları
- Ağız yaraları
- Eklem ağrıları
- Göz iltihabı
- Gözde kızarıklık ve yanma
Ülseratif Kolit Tedavisi Nasıl Yapılır?
Belirtilerin görülmesiyle uzman hekime gidilmelidir. Hastanın şikayetleri dinlenir ve fiziki muayenesi doktor tarafından gerçekleştirilir. Tetkik amacıyla kan testleri, dışkı örneği testleri, esnek sigmoldoskopi, kolonoskopi istenir. Tetkikler sayesinde tanı konulur.
Tedavi amacıyla hastalığın çeşidine, hastalığın ciddi veya hafif seyirli olması, hastanın kullandığı ilaçlara ve tıbbi geçmişine göre farklılık gösterebilir.
Ülseratif kolit ilaçları kullanılabilir. Hastalığın şiddetine göre farklı ilaçlarla beraber kullanılabilir.
Kortikosteroidler, iltihaplanmaları azaltır ve belirtilerin hafiflemesine yardımcı olur. 5-ASA grubu ilaçlar, ishal, baş ağrısı ve deri döküntüsü gibi yan etkileri bulunabilir. Antibiyotikler kullanılabilir. Bu yöntemlerden doktorunuzun uygun gördüğü tedavi yöntemini uygulamalısınız.
Ülseratif Kolit ve Crohn Farkı
Crohn hastalığı ve ülseratif kolit arasındaki temel var ülseratif kolit yalnızca kalın bağırsaklarda görülürken, Crohn hastalığı ise hem ince bağırsakta hem de kalın bağırsakta görülmektedir.
Ülseratif Kolitte Beslenme Nasıl Olmalıdır?
Bazı besinler, şikayetleri arttırabilir. Bundan dolayı tüketilen besinlere dikkat edilmelidir. Alkol tüketimi bağırsağı harekete geçirir ve ishale neden olabilmektedir. Kahve, çay gibi içerisinde kafein bulunan besinler çok fazla tüketilmemelidir.
Laktoz intoleransı olan kişilerde benzer belirtiler oluşabilir bundan dolayı süt ve süt ürünlerinden uzak durulmalıdır. Kuru fasulye gibi lif bakımından yüksek besinler karın kramplarını ve gazı arttırabilir.
Yağlı etler, semptomları etkileyebilir. Fındık, fıstık ezmesi, tahin ishale sebebiyet verebilir. Mısır ve mantarlar vücut tarafından sindirilemeyebilir. Rafine şeker, bağırsağa su çekebilir ve ishale neden olabilir. Baharatlı yiyecekler, sıcak soslar ve biber çoğu kişide ishale sebebiyet verebilir.
Bunların yanı sıra;
- Melisa çayı şikayetleri hafifletebilmektedir.
- Somon, ton balığı şikayetleri azaltır.
- Avokado, sağlıklı bir yağ kaynağıdır.
- Muz, kiraz, şeftali rahatlıkla tüketilebilen meyvelerdendir.
- Zerdeçal, şikayetlere iyi gelir.
Günlük olarak yenilen besinlerin listesini tutmak rahatsızlığın hangi besinden kaynaklandığını anlamanız için iyi bir yöntemdir. Bu sayede rahatsızlık veren gıdalardan uzak durabilirsiniz. Listeyi diyetisyen veya doktorunuzla planlamak dengeli ve düzenli bir liste oluşturmanıza yardımcı olacaktır.