Kalp Romatizması Nedir?
Kalp romatizması veya diğer ismi ile akut romatizmal ateş, bademcik iltihabına neden olan A grubu streptokok bakterisinin yol açtığı bir rahatsızlıktır. Genellikle tedavisi yapılmamış boğaz enfeksiyonu sonrasında meydana gelen bir romatizmal hastalık olan akut romatizmal ateş, bilhassa 5-15 yaş aralığındaki çocuklarda gelişir.Dünya üzerinde çocukluk ve yetişkinlik çağında sonradan edinilen yaygın kalp hastalıklarındandır.
Bu rahatsızlık bağ dokuları, cilt, beyin ve kalbi etkiler. Genellikle oluşan ateş, eklemlerdeki ağrı ve şişlik gibi şikayetler çoğunlukla hasara neden olmadan iyileşir. Fakat kalbin etkilenmesi sonucu göğüs ağrısı, çarpıntı, nefes darlığı ve çabuk yorulma gibi semptomlar ve yanı sıra beyin ve santral sinir sisteminin etkilenmesi neticesinde bazı rahatsızlıklar oluşabilir. Ayrıca kalp romatizması vücutta bazı hasarlara neden olarak bir takım cilt rahatsızlıkları da oluşturabilir. Bu nedenle çocuklukta meydana gelen boğaz enfeksiyonlarının tedavisi oldukça önemlidir.
Kalp Romatizması Belirtileri Nelerdir?
Kalp romatizması oluşmasına işaret edebilecek ana şikayet, yakın tarihli bir boğaz enfeksiyonu ya da akut romatizmal ateş tablosu yaşanmış olmasıdır. Kalp romatizma belirtileri çok çeşitli olup, çoğunlukla boğaz enfeksiyonunu takiben 1-6 hafta aralığında meydana gelir. Akut romatizmal ateş belirtileri şu şekilde sırlanabilir:
- Ateş
- Bilhassa diz ve bileklerde belirgin, eklemlerin ödemli, hassas, kırmızı renkli ve çok ağrılı olması
- Deri altında nodül oluşması ya da deri döküntüsü
- Kol, bacak ya da yüz kaslarında istemsiz hareketler meydana gelmesi
- Halsizlik
- Kalp romatizması oluştuktan sonra ise nefes darlığı, göğüs ağrısı ve ödem gibi belirtiler de eklenir
Kalp Romatizması Hangi Hastalıklara Yol Açar?
Hastalığın erken döneminde meydana gelen semptomların geçmesi sonrası hastalığın vücutta bıraktığı etki yıllar sonra ortaya çıkar. Kalp romatizmasının neden olabileceği kalıcı işlev bozukluklarından bazıları şu şekilde sırlanabilir:
- Kalp İltihabı: Diğer ismi ile kardit de denilen kalp iltihabı, göğüs ağrısı, çarpıntı ve nefes ağrısı gibi şikayetlere sebep olur. Kalpte üfürüm şeklinde görülür. Ateşli döneminde 10-20 yıl sonra kalp kapakçığında yetmezlik veya darlık görülebilir.
- Artrit: Halk arasında eklem iltihabı denilen artrit, diz, dirsek, el ve ayak bileği gibi büyük eklemleri tutan, ağrılı, hareket kısıtlılığına yol açan, eklemlerde ısı artışı ve kızarıklıklara neden olan bir hastalıktır. Herhangi bir eklemde olan ağrı, birkaç hafta içinde genellikle farklı bir ekleme geçer. Yaşlanmayla beraber belirtilerde artış oluşur.
- Cilt Döküntüleri: Nadir gelişen bu problem, cilt üstünde yuvarlak şekilde, ortası soluk ve etrafı kızarık döküntüler olarak meydana gelir.
- Cilt Nodülleri: Eklemlerin dışında oluşan sert ve ağrısız şişliklerdir.
- Sydenham Koresi: Yüz, dil, kol ve bacaklarda istemsiz ve ani sıçramalar şeklinde görülen rahatsızlık kız çocuklarında daha fazla ve genellikle kardit ile birlikte görülür.
Kalp Romatizması Neden Olur?
Boğaz enfeksiyonunun geçirilmesi sonrası oluşan kalp romatizmasının sebebi vücuda giren A grubu streptokok bakterisidir. Bu bakteri, genellikle boğaz enfeksiyonuna ve nadiren de kızıl hastalığına sebep olur. Streptokok bakterisine cevaben bağışıklık sistemi harekete geçer. Fakat bakteride yer alan protein, vücuttaki bazı dokularda bulunan protein tipine benzediği için bağışıklık sistemi hücreleri, bakteriyi yok etmeye çalışırken vücut dokularına da zarar verir. Bu süreçte başta kalp olmak üzere, deri ve merkezi sinir sistemi dokuları zarar görür ve etkilenen dokularda iltihaplanma meydana gelir. İltihap tedavi edilse de gelişen hasarlanma ileri dönemlerde kalp kapağının kalınlaşmasına, daralmasına ve kaçağa neden olabilir.
Kalp Romatizması Nasıl Tedavi Edilir?
Kalp romatizmasına sebep olan ve bilhassa çocukluk döneminde görülen boğaz enfeksiyonlarının erken teşhis ile tedavi edilmesi oldukça önemlidir. Boğaz enfeksiyonlarının çoğu virüs kaynaklı olsa da geliştiği zaman hekime başvurmak ve tanı amaçlı boğazdan sürüntü alıp kolay uygulanan laboratuvar testini yaptırmak gerekir. Bu şekilde A grubu streptokok bakterisinin pozitif veya negatif olduğunu basitçe anlaşılabilir.
Bakteri olması halinde kalp romatizması tedavisinde antibiyotik kullanımı gerekirken, virüsten dolayı gelişen boğaz enfeksiyonlarında antibiyotik kullanımı gerekmez. Bu işlem kalp romatizmasının engellenmesi için oldukça önemlidir. Kalp romatizması olması durumunda ise uygulanacak tedavi, fizik muayene, laboratuvar ve radyolojik testlerin neticesine göre planlanır. Genellikle yatak istirahati, aspirin, penisilin ve kortizon tedavisi verilir. Tedavi çeşidi ve süresi, hastalığın hangi süreçte teşhis edildiğine bağlı olarak değişkendir.