Tiroid Kanseri Nedir?
Tiroid bezi, boynun bölümünde nefes borusunun önünde bulunan kelebek biçimindeki bir iç salgı bezidir. Vücuttaki tüm organ ve dokuların doğru bir şekilde çalışmasını sağlayan tiroid hormonunu üretmekle görevlidir. Tiroid bezinin içindeki nodüllerin kötü huylu olması durumuna ise tiroid kanseri denir. Nadir görülen ve tedaviye yüksek oranda iyi yanıt veren bir kanser tipidir. Bu yüzden diğer kanser çeşitleri arasında iyileşme oranı en yüksek olanıdır. Gelişme nedeni tam olarak bilinmeyen bu hastalık, kadınlarda erkeklere oranla daha fazla görülür.
Tiroid Kanseri Çeşitleri Nelerdir?
Tiroid kanseri 4 grupta incelenir.
- Anaplastik Tiroid Kanseri: %2’lik bir oranla en nadir rastlanan tipidir. Hızlı bir biçimde yayılan nodüllere sahiptir. Hastalığın teşhisi konulduğunda genellikle çok yayıldığı için ameliyat şansı olmaz. Bu yüzden hastaya rahatlaması için radyoterapi verilebilir.
- Papiller Tiroid Kanseri: En yaygın olan türüdür. Vakaların yaklaşık %80-90 civarında görülebilir. Her yaştaki bireyde görülebilen bu tür, sıklıkla 30-40 yaş aralığında oluşur. Genel olarak iyi huylu bir seyri olsa da uzun yıllar belirti vermeden gelişebilir. Kanser türü yayılımını akciğer ve lenf bezlerine yapar.
- Folliküler Tiroid Kanseri: Tiroid kanserlerinin %5-10’luk bir kısmında görülür. Kan dolaşımı ile yayılan bu kanserin 50 yaş civarında görülme sıklığı daha fazladır. Kemikler, beyin, akciğer ve karaciğere metastazı olabilir.
- Medüller Tiroid Kanseri: Bu kanseri yaşayan kişilerin kanında kolsitonin denen hormon düzeyi aşırı derecede yüksek çıkar. Bu yüzden teşhisi diğerlerine nazaran daha kolay bir türdür. Vakaların ortalama %2’sinde oluşabilen bu kanser yavaş bir şekilde ilerler. Kalıtsal özelliği olan bu tür için ailesinde var olan kişilerin genetik mutasyon testi yaptırması gerekir.
Tiroid Kanseri Neden Olur?
Tiroid bezi kanseri kadınlarda görülen kanser türleri içinde 8. sırada bulunur. Erkeklere nazaran kadınlar daha fazla risk altındadırlar. Özellikle yeni doğum yapmış olmak veya menepoz gibi hormonal değişikliğin yoğun olduğu dönemlerde tiroid problemleri tetiklenebilir. Bunların yanı sıra, diğer tiroid kanseri nedenleri ise şu şekilde sıralanabilir:
- Tiroid hastalığı veya tiroit ameliyatı olunması
- Ailede tiroid hastalığı olan kişilerin olması
- Çocukluk döneminde radyasyona maruz kalınması veya boyun kısmında radyoterapi alınması
- İyot eksikliği
- Diyabet hastalığı
- Turner ve down sendromu varlığı
- Geçmişte lityum kullanılmış olması
- Tiroid nodülü olan bireyin 60 yaş üstünde olması
Tiroid Kanseri Belirtileri Nelerdir?
Tiroid kanserinin belirtileri ilk evrelerde genellikle kendini göstermez. Guatr sebebi ile takip edilen hastalarda veya başka sağlık kontrollerini yaptıran hastalarda yapılan tetkikler ile bulunabilir. Görülebilecek bazı tiroid kanseri belirtileri ise şu şekilde sırlanabilir:
- Ses kısıklığı
- Boyunda şişlik ve yumru
- Kemik erimesi
- Yutmada güçlük
- Nefes almada zorlanma
- Boyundan kulaklara doğru vuran ağrı
- Kolestrol ve kan değerlerinde düşme
- Yorgunluk
- Sinirlilik
- Kilo artışı
- Cinsel isteksizlik
Tiroid Kanseri Tanısı Nasıl Yapılır?
Bireylerde tiroid nodülü olup olmadığını saptamak için kullanılan en yaygın yöntem ultrasonografidir. Önceki yıllarda kullanılan tiroid sintigrafisi ise artık nodül tespitinde değil aktivitenin ne olduğunu anlamak için kullanılır.
Bu yüzden son yıllardaki teknolojik ilerlemeler ile birçok hastada ultrasonografi ve ince iğne aspirasyon biyopsi yaparak nodül teşhisinde bulunulabilir. Bu sayede başlangıç döneminde olan tiroid kanser vakaları dahi kolayca tespit edilebilmektedir. Ancak bazen ultrasonun bile teşhis edemediği ve sinsice ilerleyen vakaların varlığı söz konusu olabilir.
Nodül teşhisi yapıldıktan sonra ince iğne biyopsisi ile kötü huylu olup olmadığı anlaşılır. Eğer iyi huylu bir nodül ise düzenli olarak takip edilir. Ancak kötü huylu ise hemen bir tedavi planı oluşturulur.
Tiroid Kanseri Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Tiroid kanseri tedavisi için etkili olarak kullanılan yöntem ameliyattır.
Tiroid Kanseri Ameliyatı: Bu cerrahi işlem ile tiroidin bir kısmı veya tamamı alınır. Nodül lenf düğümlerine de yayılmış bir halde ise onlarda alınır. Operasyonda boyun kısmında 7-8 cm'lik bir kesi açılır. Uygulanan yöntem tümörün tipine göre değişir. Ameliyat açık veya robotik olarak kapalı yöntemlerle yapılabilir. Ortalama 2-3 saat süren bir operasyondur.
Ameliyat sonrasında hastada; kanama, ses kısıklığı veya kalsiyum düşüklüğü gibi bazı komplikasyonlar oluşabilir. Yanı sıra, boyundaki kesinden dolayı ağrı da olabilir. Ameliyat sonrası tedaviler devam eder. Bu süreçte tümörün boyutuna göre bazı hastalara radyoaktif iyot tedavisi yapılabilir. Bu tedavi ile kanserli hücrelerin yol edilmesi amaçlanır. Bazı hastalara ise radyoterapi uygulanabilir. Ayrıca hastaya hormon üretmesi için hormon ilacı verilir.
Kanserin tekrarlamaması ve sağlıklı bir hayat sürebilmek için düzenli doktor kontrollerine gidilir. Bu kontrollerde boynun fiziki muayenesi, ultrasonla inceleme ve gereken bazı kan tahlilleri yapılır.