Varis Nedir?
Bacak toplardamarlarının tansiyon yükselmesinden dolayı genişlemesi, uzaması ve kıvrılması sonucu deri altından koyu mavi renkte görünür hale gelmesine varis denir. Varis hastalığı, kadınlarda erkeklere göre 2 kat daha fazla olan bir rahatsızlıktır. Varisli damarlar ilk başlarda sadece görüntüde estetik sorunlara yol açsa da, ilerledikçe varis ağrısı oluşur. Varisli damarlar çaplarına göre sınıflandırılır. Varis çeşitleri şunlardır:
Kılcal Damar Varisleri: Bu varisler kılcal damar çatlamalarından dolayı oluşur ve 1mm’den küçüktür. Genellikle örümcek ağına benzer bir görüntüsü vardır. Yaygın olarak genç kadınlarda görülür.
Retükel Varisler: Çoğunlukla diz arkasında veya ayak bilekleri çevresinde bulunur. 1mm-2mm arası boyutlarındadır.
Büyük Toplardamar Varisleri: Bacaklarda bulunan safen ven adındaki toplardamarda görülür. Genellikle ana toplardamar yetmezliğinden dolayı oluşur. 2mm’den daha büyük boyutlardadır. Geniş, kıvrımlı, elle ve gözle rahatça farkedilebilir yapıdadır. Cilt üzerinde kabarık bir görüntü verir ve ayağa kalkınca daha da belirginleşir.
Varis Nedenleri Nelerdir?
Varisin oluşmasındaki ana neden toplardamar duvarında yapısal bozukluk oluşması ile damarın genişleyerek kapakçıklarının bozulması ve kanın geri kaçmasıdır. Kanın bu geri hareketi toplardamarın iç basıncını artırarak damarı genişletir ve varis oluşur. Ülkemizde de özellikle kadınlarda görülen varisin oluşmasında birçok etkenin rolü vardır. Kişilerin varis olma nedenleri şu şekilde sıralanabilir:
- Uzun süre ayakta kalınması
- Bazı meslekler (öğretmen, eczacı ve doktor gibi)
- Genetik aktarım
- Gebelik
- Obezite
- Hareketsiz yaşam
- Doğum kontrol hapları ve hormon ilaçları
- Dar kıyafetler
- Sıkça yaşanan kabızlık
Varis Belirtileri Nelerdir?
Yaygın görülen varis belirtileri şu şekildedir:
- Cilt yüzeyinde belirgin mavi veya mor damar çıkıntıları
- Kaslara kramp girmesi
- Bacaklarda ağrı, şişlik ve uyuşma
- Varisli bölgelerde kaşıntı
- Huzursuz bacak sendromu
- Ayak bileklerinde şişlik ve mor lekelenmeler
- Venöz egzama denilen ciltte kızarıklık ve kuruluk
- Genişleyen damarlarda iltihap ve pıhtı oluşumu
- Bacaklarda özellikle akşam hissedilen ağırlık ve yorgunluk hissi
- Küçük darbelerde dahi zor iyileşen bacak kanamaları olarak sayılabilir.
Varis Tanısı Nasıl Konur?
Varis tanısı genel olarak fiziki tedavi ile konulabilir. Ancak doktor, tedavi yöntemini planlamak amacıyla Doopler incelemesi yapar. Doopler herkese uygulanabilen bir ultrason görüntüleme yöntemidir. İlaçsız olarak uygulanır ve herhangi bir ağrıya neden olmaz.
Bu görüntüleme doktora; damarın çapı, içinden geçen kanın hareket yönü ve damar içi kapakçıkların fonksiyonları hakkında detaylı bilgi verir. Bu inceleme sonrasında ise hastaya uygun tedavi planı oluşturulur.
Varis Tedavisi Nasıl Yapılır?
Varis tedavisinde etkili olan yöntemler varisi yok edildiği uygulamalardır. Diğer yöntemler ise tedaviye destek amacı ile kullanılır.
Varisi tedavi eden yöntemler şu şekildedir:
Cerrahi Tedavi: Geleneksel yöntemlerle genel anestezi ile ameliyathane ortamında yapılan operasyonlardır. Bu yöntemde bacakta birçok kesi açılarak damarlar tamamen çıkartılır. Fakat iyileşme süresi uzun ve ağrılı bir dönemdir. Ayrıca klasik yöntemde bazen damarlarla birlikte yapışık sinirlerde alınabilir. Buda hastada bacaklarda veya ayaklarda his kaybına yol açabilir. Ayrıca kozmetik olarak da bacaklarda belirgin izler kalabilir.
Ameliyatsız Tedavi Yöntemleri
Açık cerrahi işlemlerinin olumsuz durumlarından dolayı son yıllarda hekimlerce ameliyatsız tedavi uygulamaları %90 oranında tercih edilir. Bu tedavilerde hasta oldukça konforlu bir işlem geçirdikten sonra herhangi bir acı duymaz ve aynı gün evine dönebilme şansına sahiptir.
İğne Tedavisi (Skleroterapi): Cilt yüzeyinde görülebilen kılcal damar tedavilerinde kullanılır. Herhangi bir kesi olmadan iğne enjeksiyon ile toplardamarların içine verilen ilaç damarın kapanmasını sağlar. İşlemden sonra varisler belirli bir süre içinde cilt yüzeyinde görülmez. Bu işlem ciltteki estetik görüntüyü koruyan bir uygulamadır.
Köpük Tedavisi: Bir diğer skleroterapi işlemidir. Bu yöntemde de 1mm’den daha büyük damarların içine bir miktar hava ile karışınca köpük halini alan bir ilaç uygulanır. Çok sık uygulanan ve etkili bir yöntem olan köpükle varis tedavisi kılcal damarlar ve orta genişlikteki damarlarda kullanılır.
Radyofrekans Tedavisi: Radyo dalgaları ile kılcal damarlara ısı enerjisi verilerek yakılır ve kapanması sağlanır.
Silgi Lazer Tedavisi (Exotherme): Geleneksel lazer tedavi yöntemlerinde tedaviden önce anestezik kremler ve spreyler kullanılır. Bu işlemler çok ağrılıdır ve cilt üzerinde yanık oluşumuna neden olabilir.
Tıptaki son teknoloji ürünü olan silgi lazer tedavisinde ise hasta ve doktor için lazer varis tedavisi yüksek konforlu bir hal alır. Silgi lazer cihazı, işlem esnasında cildi devamlı soğutarak yanık oluşumunu engeller. Kılcal damarları 10 kat büyüten ekranı ile hekime büyük bir kolaylık sağlar. Ayrıca lazer ışığı gözlere yansımadığı için işlem sırasında herhangi bir korunma gerektirmez. Sonuçları da hasta ve doktor açısından oldukça memnun edicidir.
Varis İlaçları ve Varis Çorapları Varisi Tedavi Eder mi?
Varis İlaçları ve varis çorapları, varisi tedavi etmez sadece varisin ilerlemesini engeller ve hastanın şikayetlerinin azalmasına destek olur. Bu yüzden varis tedavilerine yardımcı olarak kullanılmaları daha doğru bir uygulamadır.
Varisten Korunmak İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler
Bireyler varisten korunmak veya varsa olumsuz etkilerini azaltmak için kişisel birtakım tedbirler alabilir. Yapabilecekleri bu uygulamalar şu şekildedir:
- Hamilelikte varis tedavisi yapılamadığı için varisi olan gebeler, aşırı kilo almamalı ve hamileliğin 3.ayından sonra özel varis çoraplarını giymelidirler.
- Uzun süre ayakta kalınmamalıdır.
- Bir saatten uzun süre oturma pozisyonunda durulmamalıdır.
- Bol bol yürüyüş yapılmalıdır.
- Bol sıvı tüketilmesine dikkat edilmelidir.
- Sigara kullanımından uzak durulmalıdır.
- Doktor vermişse tedavi sonrası varis çorabı ile tedaviyi desteklemelidir.
- Özellikle yaz aylarında varisli bölgeler uzun süre güneşe maruz bırakılmamalıdır.
- Uzun süre ayakta kalındığı zaman ayaklara kan akışını desteklemek için egzersiz yapılmalıdır.
Dilerseniz bu konu ile ilgili videolarımızı izleyebilirsiniz.