Yüz Felci Neden Olur?
Yüzde bulunan mimik kaslarına beyinden fasiyal sinir lifleriyle uyarı getirilmektedir. Uyarı herhangi bir nedenle hasar görürse yüzde hareket kaybı meydana gelir bu durum yüz felci olarak adlandırılır. Yüz kaslarının bir kısmı ya da tamamı hareket ettirilemez. Kişi kaşını kaldıramaz, gözünü kapatamaz ve ağızını hareket ettiremez.
Yüz Felci Belirtileri Nelerdir?
Belirtiler kişiden kişiye göre farklılık göstermektedir. Bell paralizisi belirtilerinde genellikle şunlar görülür:
- Tek taraflı yüz felci
- Yüz felci olan yüz bölgesinde bilinçli şekilde göz kırpmama, alın kırıştıramama
- Felce maruz kalmış alanda değişmiş tat duygusu, kulakta ise sese duyarlılığın artması
- Azalmış gözyaşı
- Ağızda sarkma
- Kaslarda istemsiz hareketler
- Konuşma bozukluğu
- Aşırı salya üretimi
- Yeme ya da içmede bozukluk
- Kulak içerisinde veya arkasında ağrı
- Çene eklemi çevresinde ağrı
- Baş ağrısı
İnmeye bağlı görülen felç durumunda ise farklı belirtiler görülür. Bu belirtileri şu şekilde sıralayabiliriz:
- Bilinç değişiklikleri
- Kafa karışıklığı
- Denge sorunları
- Epileptik nöbetler
- Baş dönmesi
- Görme sorunları
- Vücudun bir tarafında kollarda ya da bacaklarda kuvvetsizlik
Yüz felci belirtileri görüldüğünde ya da şüphelenildiğinde vakit kaybetmeden 112’yi arayarak yardım almanız önemlidir.
Yüz Felci Tedavisi Nasıl Yapılır?
Felcin nedenine bağlı olarak uygulanacak tedavi yöntemi değişmektedir. Aniden gelişen yüz felcinde ilk günlerde yüksek doz kortizon tedavisi uygulanmaktadır. Süreç içerisinde kortizon dozu yavaş yavaş azaltılır ve tedavi tamamlanır. İlaç tedavisinde ise yüzdeki hasara bağlı olarak uygulanır.
Metil prednizon etken maddeli kortizonlar, güçlü antiinflamatuvar ajanlardır. Yüz sinirinin şişerek sıkıştığı kemik kanalda ödemi giderir ve rahatlamayı sağlar.
Felçli kaslar kısalabilmektedir ve kalıcı kontraktürlere neden olabilmektedir. Fizik tedaviyle sinir iyileşmesine yardım edilebilmektedir.
Nadir olarak gözlemlense de cerrahi müdahale gerekebilmektedir.
Yüz Felci Nasıl Olur?
Kafa travması, beyinde damar tıkanıklığı, baş/boyun tümörleri, yüz sinirinde zedelenme gibi birçok farklı nedenden dolayı yüz felci yaşanabilir.
Bell paralizisi, görülen en yaygın belirtilerdendir. Yüz bölgesinde sadece bir taraftaki kasları etkilemektedir. Aniden meydana gelir ve nedeni tam olarak bilinmemektedir. Kafa travması ya da tümör gibi net bir nedeni yoktur. Fasiyal sinirin viral enfeksiyonuyla ilgili olduğu düşünülmektedir. Bell paralizisine bağlı gerçekleşen felçlerde genellikle hastaların %90’ı 6 ay içerisinde iyileşme göstermektedir.
Yüz felci oluşmasına neden olabilecek diğer bir durumsa inmedir. Yüz kaslarını kontrol eden sinir hücrelerinin beyinde hasar görmesiyle gelişmektedir. İnmeye bağlı oluşan yüz felcinde beyin hasarı ya da mesajların yüz sinirine doğru şekilde iletilememesinden kaynaklanmaktadır. Beyin hücrelerinin zarar görmesine bağlı oluşan nedenler; oksijen eksikliği, kanama nedeniyle beyin hücrelerinde aşırı basınç oluşmasıdır. Diğer nedenleri ise şu şekilde sıralandırabiliriz:
- Kafatası kırığı ve beyin hasarı
- Yüz yaralanmaları
- Baş ya da boyun tümörleri
- Orta kulak enfeksiyonu
- Kulakta görülen çeşitli hasarlar
- Lyme Hastalığı, kene ısırması nedeniyle insanlara bulaşan bakteriyel enfeksiyon hastalığı
- Ramsay-Hunt Sendromu, varisella zoster virüsünün tekrarlayan aktivasyonudur. Suçiçeği etkeni olan bu virüs sonucunda yüz siniri zedelenirse yüz felci gelişebilmektedir.
- Beyin, omuriliği etkileyen multipl skleroz gibi otoimmün hastalıklar
- Cerrahi nedenler sonucunda bazen sinirler zarar görebilir bundan dolayı yüz felci gerçekleşebilmektedir.
- Rahimde fasiyal sinir ya da yüz kaslarının anormal gelişmesi
- Moebius, Charge veya Melkersson-Rosenthal sendromu gibi doğuştan gelen sendromlar
- Doğum travması, doğum esnasında forseps kullanılması gibi çeşitli sebeplerle felç görülebilmektedir.
Yüz Felci Ne Kadar Sürede İyileşir?
Yüz sinirlerinde meydana gelen hasarın şiddetine bağlı olarak iyileşme süreci farklılık göstermektedir. Hafif hasarlarda birkaç günde iyileşme görülürken, ağır seyirli vakalarda iyileşme süreci uzayabilmektedir.
Yüz Felcine İyi Gelen Uygulamalar Nelerdir?
Yüz felcinde erken dönemde yapılabilecek ilk fizik tedavi yöntemi masajdır. Parmaklarınızla cildin ağız köşesinden kulağa doğru sonrasında aşağıya doğru çene kemiği hizasında aşağı daire çizerek gerilir. Dairesel işlem çene ve alın için de uygulanır.
Uygulanabilecek diğer bir yöntem egzersizlerdir. Peki yüz felci egzersizleri nelerdir?
Aktif egzersizler uygulayabilmek için yüz kaslarında görünür hareket veya kasılma görülmelidir. Hangi kası hareket ettirmek isteniyorsa o kasa konsantre olunmalıdır. Mimik egzersizleri, göz kapağı egzersizleri uygulanabilecek egzersizlerdendir.
Yüz Felci İçin Hangi Bölüme Gitmeliyim?
Geçici yüz felcinde kişiler nöroloji bölümüne gidebilirler fakat ciddi semptomlar görülmeye başlanmışsa en yakın sağlık kuruluşunu gidilmeli veya 112 aranarak yardım istenmelidir.